Strona główna > Wademekum > Tłuszcze

Tłuszcze

Tłuszcze (lipidy) - to ogólna nazwa wielu związków chemicznych, które prawie bez wyjątku nie rozpuszczają się w wodzie. Główną grupę tłuszczów występującą w organizmie człowieka stanowią tłuszcze właściwe, inaczej triacyloglicerole, zwane dawniej trójglicerydami.

Zbudowane są one z jednej cząstki glicerolu i trzech cząstek wolnych kwasów tłuszczowych. Wolne kwasy tłuszczowe są związkami długołańcuchowymi, nasyconymi lub nienasyconymi, posiadającą grupę karboksylową (-COOH) o charakterze kwaśnym. W łańcuchu kwasów nienasyconych występuje jedno lub więcej wiązań podwójnych lub potrójnych.

Najpowszechniej występującym nasyconym kwasem tłuszczowym jest kwas palmitynowy. Do kwasów nasyconych zalicza się również kwas stearynowy. Do kwasów nienasyconych zaliczany jest kwas oleinowy, kwas linolenowy, kwas arachidonowy.

Wielonienasycone kwasy tłuszczowe nie mogą być syntetyzowane w organizmie człowieka. Ta grupa kwasów tłuszczowych musi być dostarczana z pożywieniem, tak więc kwasy te są dla człowieka egzogenne i czasem nazywane niezbędnymi nienasyconymi kwasami tłuszczowymi (NNKT). Do tej grupy kwasów tłuszczowych należą wymienione już wcześniej kwas linolowy i arachidonowy oraz kwas linolenowy. Ich niedobór powoduje schorzenia skóry (wypryski, wrzody, czyraki, liszaje, oparzenia np. słoneczne). Występują one głównie w tłuszczach roślinnych. Niektóre kosmetyki zawierają witaminę F, która sprzyja regeneracji skóry.

Funkcje tłuszczów w organizmie ludzkim - tłuszcze pełnią w organizmie dwie podstawowe funkcje, a mianowicie budulcową, wchodząc w skład błon biologicznych otaczających komórkę i jej organelle, oraz funkcję zapasową. W tłuszczach rozpuszczają się również niektóre witaminy. Materiałem zapasowym są wspomniane już trójglicerydy magazynowane w tkance tłuszczowej i w mięśniach. Niewielką ilość trójglicerydów, jak również ich składnika wolnych kwasów tłuszczowych - stwierdza się we krwi.

U dorosłego człowieka tłuszcze stanowią ponad 80 proc. wszystkich zapasów energetycznych. Gromadzone w organizmie trójglicerydy pochodzą głównie z tłuszczów pokarmowych, ale mogą być również syntetyzowane w wątrobie z wolnych kwasów tłuszczowych i węglowodanów pochodzących z diety. Przemiany tłuszczów stanowią główne źródło resyntezy ATP w warunkach codziennej aktywności ruchowej oraz w umiarkowanych wysiłkach o długim czasie trwania.

Tłuszcze są źródłem i nośnikiem wielu substancji biologicznie czynnych (np. witamin A, D, E, K) oraz nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT). Biorą także udział w syntezie niektórych hormonów tkankowych (np. prostagladyn).

NNKT spełniają ważną rolę w zapobieganiu i leczeniu miażdżycy, obniżają poziom cholesterolu w surowicy krwi, zapobiegają powstawaniu zakrzepów naczyniowych, poprawiają pracę serca i przepływ krwi przez naczynia wieńcowe. W regulacji metabolizmu NNKT biorą udział hormony i witaminy, głównie witamina E. Przy podawaniu większych ilości NNKT należy zwiększyć udział produktów bogatych w tokoferole. Oleje roślinne na ogół dostarczają obu składników w prawidłowym stosunku.

Nasycone kwasy tłuszczowe mają tendencję do podwyższania poziomu cholesterolu i lipoprotein o małej gęstości (LDL), zwiększają tendencję płytek krwi do agregacji (zakrzepy naczyniowe).

wersja do wydruku

WADEMEKUM
Słowniczek
Hormony
Mikro-makroelementy
Witaminy
Tłuszcze
Węglowodany
Białka serwatkowe
Białka



AKTUALNOŚCI
Białko serwatkowe – pomyśl o proteinach
Białko serwatkowe kojarzy nam się przede wszystkim z kulturystami i sportowcami wyczynowymi. dalej >>

Białko serwatkowe - "super jedzenie"
Zdrowotne korzyści, jakie niosą ze sobą białka serwatkowe. dalej >>

Właściwości anty rakowe białka serwatkowego
Białko serwatkowe jest źródłem specyficznych komponentów dalej >>

© 2001-2015 Extensor - wszelkie prawa zastrzeżone
designed & powered by omnibit.pl